Madeni Yağlar ve Elde Edilişleri

Mineral Yağ: Ham petrolün rafinerilerde işlenmesi ile elde edilen ürünlerinden biri olan mineral yağlar, tekrar özel işlemlerden geçirilerek, madeni yağların ham maddesi olan baz yağlar elde edilir. Madeni yağlar, değişik viskoziteli baz yağlara, üründen beklenen özelliklere göre seçilen, çeşitli katkı maddelerinin karıştırılmasıyla elde edilir.

Piyasada çeşitli marka ve cinslerde madeni yağ satılmaktadır. Ancak tüm madeni yağların hammaddesi aynı olduğuna göre, Bu yağlar arasındaki fark nedir?

Bunun iki nedeni vardır:

• Kullanılan baz yağların kimyasal özelliklerinin farklı olması

• Kullanılan katıkların cinsi ve miktarının farklı olması

Madeni Yağların Sınıflandırılması

Mineral Baz Yağlar

Kimyasal yapıları bakımından üç büyük gruba ayrılırlar:

1. Alifatikler:

a) Parafinik

b) Naftanik

2. Aromatikler

3. Alifatik ve Aromatik

En mükemmel şekilde üretilmiş parçaların yüzeylerinde bile tam bir düzgünlük ve parlaklık sağlanamaz. Bu düzgünlük ve parlaklığı ancak yağlama yağları verebilir.

PARAMETRELER MİNERAL YAĞLAR SHC (PAO) POLİGLİKOLLER
Yoğunluk (g/ml) 20°C’de 0,9 0,8…0,9 0,9…1,1
Viskozite Index (VI) 80…100 100…130 150…270
Donma Noktası (°C) -40…-10 -40…-25 -56…-23
Alevlenme Noktası (°C) < 250 < 250 150…300
Oksidasyon Dayanımı Orta İyi İyi
Isıl Dayanım Orta İyi İyi
Yağlama Kabiliyeti İyi İyi Çok İyi
Sızdırmazlık Elemanları Uyumu İyi Orta İyi

* Oksidasyon çamurlaşma demektir. Eğer oksidasyon başlıyorsa yağın mutlaka değiştirilmesi gerekir.

Sentetik Baz Yağlar

Mineral esaslı baz yağların özellikleri, ham petrolün özellikleri ile sınırlıdır. Ayrıca; son yıllarda dünyadaki ham petrol üretiminin azalması ile petrol fiyatlarında görülen hızlı artışlar, günümüzün gelişen teknolojisi sonucu daha zor şartlarda çalışabilecek yağlara gereksinim duyulması nedeniyle sentetik yağlayıcıların kullanılması ile ilgili çalışmalar gün geçtikçe artmaktadır.

sentetik-baz-yag-gorsel1.jpg

Sentetik yağlar petrol esaslı olmayan kimyasal sentez yöntemleriyle elde edilir. Kimyasal proseste sentetik yapıyı meydan getirecek hidrokarbon moleküller boyut ve şekil bakımından birbirinin benzeri olacak biçimde tasarlanır. Sentetik yağlar özenle düzenlenmiş bu yapısı sayesinde düşük sürtünme, düşük sıcaklık, en az aşınma, enerji (yakıt) tasarrufu gibi birçok üstün özelliklere sahiptir. Çok düşük sıcaklıkta kolay akar, çok yüksek sıcaklıkta incelmez. Yüksek oksidasyon ve ısıl mukavemeti sayesinde kullanım ömrünü uzatır. Laboratuar ortamında farklı bir teknoloji ile üretilen sentetik yağlar, mineral yağlara oranla daha yüksek ve daha düşük sıcaklıklar ile yüksek basınca karşı dayanıklıdır. Sentetik yağlar da, kullanılan sentetik baz yağın tipine göre adlandırılır.

Başlıca Sentetik Baz Yağlar

• Polialfaolefin (PAO)

• Alkali aromatik

• Polybutenes

• Alifatik Diester

• Polyolester

• Polyalkeneglycol

• Phosphate Ester

Sentetik yağların hammaddesi olan sentetik baz yağ, ileri teknoloji ile yoğun işlemlerden geçerek üretildiği için maliyeti yüksektir. Bu nedenle sentetik yağlar mineral yağlara göre daha pahalıdır.

Yorumlar