Madeni Yağlar ve Elde Edilişleri

Mineral Yağ: Ham petrolün rafinerilerde işlenmesi ile elde edilen ürünlerinden biri olan mineral yağlar, tekrar özel işlemlerden geçirilerek, madeni yağların ham maddesi olan baz yağlar elde edilir. Madeni yağlar, değişik viskoziteli baz yağlara, üründen beklenen özelliklere göre seçilen, çeşitli katkı maddelerinin karıştırılmasıyla elde edilir.

Piyasada çeşitli marka ve cinslerde madeni yağ satılmaktadır. Ancak tüm madeni yağların hammaddesi aynı olduğuna göre, Bu yağlar arasındaki fark nedir?

Bunun iki nedeni vardır:
• Kullanılan baz yağların kimyasal özelliklerinin farklı olması
• Kullanılan katıkların cinsi ve miktarının farklı olması

Madeni Yağların Sınıflandırılması

Mineral Baz Yağlar
Kimyasal yapıları bakımından üç büyük gruba ayrılırlar:
1. Alifatikler:
a) Parafinik
b) Naftanik
2. Aromatikler
3. Alifatik ve Aromatik

En mükemmel şekilde üretilmiş parçaların yüzeylerinde bile tam bir düzgünlük ve parlaklık sağlanamaz. Bu düzgünlük ve parlaklığı ancak yağlama yağları verebilir.

PARAMETRELERMİNERAL YAĞLARSHC (PAO)POLİGLİKOLLER
Yoğunluk (g/ml) 20°C’de0,90,8…0,90,9…1,1
Viskozite Index (VI)80…100100…130150…270
Donma Noktası (°C)-40…-10-40…-25-56…-23
Alevlenme Noktası (°C) < 250 < 250150…300
Oksidasyon DayanımıOrtaİyiİyi
Isıl DayanımOrtaİyiİyi
Yağlama KabiliyetiİyiİyiÇok İyi
Sızdırmazlık Elemanları UyumuİyiOrtaİyi
* Oksidasyon çamurlaşma demektir. Eğer oksidasyon başlıyorsa yağın mutlaka değiştirilmesi gerekir.

Sentetik Baz Yağlar
Mineral esaslı baz yağların özellikleri, ham petrolün özellikleri ile sınırlıdır. Ayrıca; son yıllarda dünyadaki ham petrol üretiminin azalması ile petrol fiyatlarında görülen hızlı artışlar, günümüzün gelişen teknolojisi sonucu daha zor şartlarda çalışabilecek yağlara gereksinim duyulması nedeniyle sentetik yağlayıcıların kullanılması ile ilgili çalışmalar gün geçtikçe artmaktadır.

Sentetik yağlar petrol esaslı olmayan kimyasal sentez yöntemleriyle elde edilir. Kimyasal proseste sentetik yapıyı meydan getirecek hidrokarbon moleküller boyut ve şekil bakımından birbirinin benzeri olacak biçimde tasarlanır. Sentetik yağlar özenle düzenlenmiş bu yapısı sayesinde düşük sürtünme, düşük sıcaklık, en az aşınma, enerji (yakıt) tasarrufu gibi birçok üstün özelliklere sahiptir. Çok düşük sıcaklıkta kolay akar, çok yüksek sıcaklıkta incelmez. Yüksek oksidasyon ve ısıl mukavemeti sayesinde kullanım ömrünü uzatır. Laboratuar ortamında farklı bir teknoloji ile üretilen sentetik yağlar, mineral yağlara oranla daha yüksek ve daha düşük sıcaklıklar ile yüksek basınca karşı dayanıklıdır. Sentetik yağlar da, kullanılan sentetik baz yağın tipine göre adlandırılır.

Başlıca Sentetik Baz Yağlar
• Polialfaolefin (PAO)
• Alkali aromatik
• Polybutenes
• Alifatik Diester
• Polyolester
• Polyalkeneglycol
• Phosphate Ester

Sentetik yağların hammaddesi olan sentetik baz yağ, ileri teknoloji ile yoğun işlemlerden geçerek üretildiği için maliyeti yüksektir. Bu nedenle sentetik yağlar mineral yağlara göre daha pahalıdır.